Locja jest
to dział wiedzy zajmujący się opisem wód żeglownych, ich wybrzeży, oznakowaniem
nawigacyjnym oraz wskazówkami wybierania bezpiecznej drogi żeglugi, sposobu omijania
miejsc niebezpiecznych. Szlak żeglugowy to pasmo na drodze wodnej, na którym może
odbywać się bezpiecznie i swobodnie ruch żeglugowy statków o zagłębieniu dozwolonym
na danym odcinku drogi wodnej.
Na niewielkich rzekach szlak
żeglugowy nie jest wytyczony. Rzeka przeważnie meandruje (tworzą się charakterystyczne
zakola). Żegluga powinna odbywać się nurtem rzeki (z zakola jednego brzegu na zakole
drugiego brzegu). Płynąc tak przemieszczamy się po najgłębszych miejscach, przez co
oddalamy niebezpieczeństwo obtarcia dna, zawiśnięcia na mieliźnie bądź nawet urwania
pędnika (w przypadku łodzi motorowych). W zakolach należy uważać na ostry nurt rzeki,
który morze zrzucić dziób naszej łodzi z obranego kursu. Przeszkody jakie możemy
napotkać na swojej drodze mogą być pochodzenia naturalnego, bądź sztucznego. Należy
uważać na przenoszone przez prąd rzeki gałęzie, pnie i inne przedmioty.
Oto przeszkody i zjawiska jakie możemy spotkać podczas żeglugi rzekami:
binduga -
przestrzeń wodna, znajdująca się przy brzegu, przeznaczona do wiązania i zbijania
tratw
bystrze -
przyspieszenie prądu rzeki spotykane na wszelkiego rodzaju zwężeniach, szypotach,
mieliznach, zakrętach rzek i innych
cofka -
nagła zmiana kierunku nurtu, powstała w wyniku odbicia mas wody od zapory lub dna
jaz - budowla
przeznaczona do spiętrzania wody, posiada regulację przepływu
koryto rzeki
- część doliny rzecznej, przez którą bezpośrednio przepływa woda
ławica -
piaszczysta wyspa wyłaniająca się z wody, mająca podłużny kształt i łagodnie
schodzące brzegi
łuk -
zmiana kierunku rzeki do 45 stopni
meandry - zakola
rzeki, które się tworzą w wyniku erozji dokonywanej przez prąd wody
nurt -
najszybciej płynąca warstwa wody
oczerety -
przybrzeżna roślinność
ostrogi -
to budowle ustawiane prostopadle do prądu rzeki w celu ochrony brzegów
ploso -
głębia znajdująca się najczęściej pod wysokim brzegiem
podpiętrzenie
- budowla o podobnym przeznaczeniu jak jaz, zamykana sezonowo
prądowiny
- gałęzie i pnie drzew niesione przez prąd lub osadzone na płyciznach
próg -
naturalny lub sztuczny uskok przegradzający poprzecznie całe koryto rzeki
spadek wody
- różnica poziomu lustra wody na początku i na końcu danego odcinka rzeki. Wyrażana
jest w metrach (na 1km) lub promilach
szypoty -
wystające z wody kamienie
śluza -
urządzenie pomagające w przeprawie między zbiornikami o dużej różnicy poziomów
zakręt -
zmiana kierunku rzeki pod kątem 45-135 stopni
